Podstawowe założenia Metody Suzuki

Podstawowe założenia Metody Suzuki

 

Shinichi Suzuki (1898-1998), japoński twórca oryginalnej metody rozwoju uzdolnień u dzieci zwanej Metodą Języka Ojczystego (obecnie Metodą Suzuki), poprzez naukę gry na skrzypcach lub innych instrumentach w taki sposób, w jaki maleńkie dzieci uczą się języka ojczystego – przez imitację i powtarzanie. Dzięki grze na instrumencie rozwijają się uzdolnienia muzyczne dziecka oraz zdolności intelektualne i manualne.
W roku 1946 stworzył w Japonii Instytut Kształcenia Talentu wykorzystujący tę właśnie metodę.
Spektakularne wyniki kształcenia osiągnięte dzięki Metodzie zostały po raz pierwszy zaprezentowane w 1964 roku w Stanach Zjednoczonych na słynnym muzycznym tournée S. Suzuki i grupy przypadkowo zebranych japońskich dzieci, zmieniając tradycyjny model kształcenia, rozpoczynający się w późniejszym wieku dziecka, w wieku 7 lat. Nieco później rewelacyjny sposób edukacji rozwinął się także w Europie oraz na innych kontynentach.
Suzuki uważał, że podstawą każdego talentu jest nie tylko intelekt ale wyzwolenie siły witalnej, którego podstawą jest działanie, realizacja, rozwijanie nowych umiejętności: …umiejętność przekuwania myśli w czyny. (…) Wiedzieć o czymś i nie wykorzystać tego w praktyce – to błąd; wiedza pozostaje tylko wiedzą i nie należy jej mylić ze zdolnością czy umiejętnością. Dopiero gdy wiedza staje się integralną cząstką ciebie, zaczyna się przeradzać w zdolność czy umiejętność – pisał w swojej najważniejszej książce Nurtured by Love (Karmieni miłością. Podstawy kształcenia talentu. Warszawa 2003). A rozwijanie nowych umiejętności to nic innego jak ustawiczne powtarzanie – i niezrażanie się trudnościami…
Napisał również, że Jeśli dziecko od dnia narodzin słyszy piękną muzykę, a później uczy się grać, będzie wrażliwe, zdyscyplinowane i wytrzymałe. I będzie miało piękną duszę… Gdyby wszystkie narody tak właśnie wychowywały dzieci, może nie byłoby wojen.


 

Metoda Suzuki, zwana przez jej twórcę metodą języka ojczystego zakłada:

 

1.      Każde dziecko może być kształcone Metodą Suzuki

U podstaw Metody Suzuki – Metody Języka Ojczystego leży twierdzenie, że wszystkie dzieci przychodzą na świat z naturalną zdolnością do uczenia się, która owocuje m.in. opanowaniem języka ojczystego. A jeśli są zdolne do nauczenia się np. języka japońskiego to stosując to samo podejście np. przy nauce gry na skrzypcach – każde będzie zdolne do nauczenia się gry na tym instrumencie, podobnie zresztą jak każdej innej umiejętności. Zaś nabyte umiejętności ułatwiają opanowanie kolejnych – i tak rodzi się talent.

2.      Wczesne początki

Każda edukacja zaczyna się już w chwili narodzin – ale proces ten możemy spowolnić lub też przyspieszyć – stymulując rozwój dziecka. Jest to o tyle istotne, że przez jakiś czas właściwie nie wiemy z jakim pakietem możliwości przyszło na świat dziecko. Ma już jednak jedną z najważniejszych zdolności – uczenie się od otoczenia wszystkiego.

Edukację muzyczną warto zacząć w okresie 2,5-3 lat. To okres dynamicznego rozwoju każdego mózgu, który skończy się za jakieś 3 lata. Dziecko w tym wieku chłonie wszystko całym sobą, przyjmują wszystko za pewnik bez zbędnych rozważań intelektualnych. Potem jakość przyswajania informacji zmienia się nieodwracalnie.

Wczesna edukacja muzyczna to stymulacja rozwoju manualnego, ruchowego, zmysłowego – słuchu i wrażliwości na dźwięk, wzroku i spostrzegawczości, dotyku oraz poczucia kontroli nad własnym ciałem, oraz najważniejszego rozwoju intelektualnego – szybkości przyswajania nowych informacji oraz pojemności pamięci.

3.      Naturalna motywacja

Jest czymś niezbędny w Metodzie Suzuki oraz w życiu każdego człowieka. W przypadku maleńkich dzieci motywację należy dopiero obudzić – bo nie każde dziecko chce robić to, na co dorośli akurat mają ochotę, bez odpowiedniego wsparcia z zewnątrz. Tak jest ze wszystkimi rzeczami koniecznymi do opanowania w otaczającym nas świecie.

Nikt nie dyskutuje o konieczności codziennego mycia zębów. Podobnie nie pytamy o chęć zabawy muzycznej czy grania na instrumencie tylko po prostu działamy.

Jednym ze sposobów motywacji jest własny przykład rodzica – to co robi rodzic, jest ważne dla małych dzieci. Jeśli rodzic gra na instrumencie, bawi się w zabawy muzyczne to dla dziecka jest to po prostu fajna zabawa, możliwość spędzenia czasu z mamą lub tatą, a dla rodziców akt twórczy, pełen nieodkrytych pomysłów i inwencji. Jeśli dziecku uda się coś zrobić (często przez przypadek) dobrze – dostaje specjalne gratisy od rodziców – pełną uwagę i na dodatek buziaki. Nawet jeśli jest to wielce niedoskonałe.

4.      Własne tempo rozwoju

Każde dziecko uczy się swoim własnym tempem a rodzic powinien każdy wysiłek dziecka wspierać konstruktywnie – nie porównywać do innych dzieci ale chwalić za to, co dobrze wykonuje. Nie stawiać wysoko poprzeczki ale każdego dnia odrobinę ją podnosić, stawiać wyzwania sobie i dziecku.

5.      Kształcenie umiejętności poprzez imitację i dzięki powtarzaniu

Początkowo dziecko w czasie zabawy powtarza czynności i ruchy rodziców, powtarza rytm i melodię piosenki – pierwszy etap nauki odbywa się metoda słuchową, beznutową. Właściwe kształtowanie talentu odbywa się jednak w domu – nie ma innej drogi rozwoju talentu jak codzienny trening i doskonalenie nabytych umiejętności pod kontrolą rodzica.

Jeśli dziecko potrafi zagrać jeden utwór wkrótce nauczy się kolejnych.  Osiągnięcie celu wynika z włożonej energii i cierpliwości, które, podobnie jak i inne umiejętności muszą być tak samo ćwiczone.

Poprzez powtarzanie rozwijamy pamięć – podstawę wszelkich technik umysłowych oraz kształtujemy umiejętność koncentracji na zadaniu. Powtarzanie jest także ściśle związane z kształtowaniem osobowości dziecka i motywowaniem go do dalszego wysiłku. Jest także podstawą profesjonalnego kształcenia muzycznego dziecka. Każde dziecko wykaże niezwykłe zdolności, jeśli podczas ćwiczeń zastosuje się właściwe podejście.

6.      Kreowanie atmosfery sprzyjającej rozwojowi talentu

W przypadku kształcenia muzycznego talentu najpierw uczymy grać rodzica, potem dziecko, co jest szczególnie istotne w przypadku maleńkich dzieci. Najpierw słuchamy muzyki, nagrań Suzuki Violin School – potem gramy znane już piosenki i utwory. Słuchamy także innej klasycznej muzyki, poznajemy zabawy muzyczne kształtujące wrażliwość na jakość dźwięku, kształcimy słuch melodyczny i harmoniczny, poczucie rytmu, pamięć muzyczną, kinestetyczną. Kształtujemy pozytywne relacje dziecka i rodzica. Spotykamy się z innymi dziećmi na lekcjach grupowych, warsztatach regionalnych i ogólnopolskich, koncertach – nic tak nie motywuje do dalszego wysiłku, jak wspólna gra z bardziej zaawansowanymi dziećmi.

7.      Kształtowanie talentu poprzez grę na skrzypcach

Celem zajęć muzycznych jest stymulacja rozwoju poprzez czynne uprawianie muzyki, gry na instrumencie, a muzyka – właśnie dzięki skomplikowanym umiejętnościom jest świetnym dowodem na to, że jest to możliwe już we wczesnym dzieciństwie.

Zajęcia to także okazja do obcowania z pięknem muzyki klasycznej, wejście w jej strukturę oraz – co ważne – w emocje, które z sobą niesie, i które sprawiają, że jest ona językiem ponadnarodowym.

Osobowość każdej istoty ludzkiej – jej zdolności, sposób myślenia i odczuwania – powstają dzięki pracy i otoczeniu. Nie jest ważne, że większość dzieci nie zostanie zawodowymi muzykami, choć oczywiści nie jest to zupełnie wykluczone – od naszego wysiłku zależy na jakie wyżyny się wzniesiemy. Kształcenie muzyczne jest dodatkowym oknem na świat, okazją do poznania wielu wspaniałych ludzi, kluczem do otwierania kolejnych, ukrytych zdolności i talentów o których nie mamy pojęcia, że w nas istnieją.

 

Wszystkie cytaty pochodzą z książki autorstwa twórcy metody S. Suzuki, Karmieni miłością. Warszawa 2003.